اگر شما باردار هستید، به احتمال زیاد ویتامین‌های مخصوصتان را مصرف می‌کنید، طبق یک رژیم غذایی سالم تغذیه می‌کنید و به صورت مکرر به دیدن پزشکتان می‌روید. این‌ها همه جزو ضروریات دوره بارداری هستند. آنچه که باید بدانید این است که هوایی که تنفس می‌کنید نیز به همین میزان از اهمیت برخوردار است. بر اساس گزارشات وضعیت هوای انجمن ریه آمریکا در سال 2016، از هر 2 نفر، یک فرد در جامعه‌ای با هوای ناسالم زندگی می‌کند. البته خوشبختانه راه‌هایی برای بهبود کیفیت هوای محیط داخلی و حتی بیرونی وجود دارد. موارد زیر، ملزوماتی هستند که دانستن آن‌ها برای دوره بارداری خالی از لطف نیست.

تاثیرات تماس با آلودگی هوا در طول دوره بارداری
کیفیت هوای ناسالم اثرات متعددی از جمله مشکلات قلبی و عروقی، زوال ادراکی و … بر افراد دارد. تماس بلند مدت با آلودگی هوا می‌تواند حتی منجر به مرگ شود. مطالعات نشان می‌دهند که استنشاق آلودگی هوا توسط مادر به خصوص برای جنین مضر و مرگ آور است. در واقع مطالعات نشان می‌دهند که تاثیرات منفی آلودگی هوای بالاتر از سطح استاندارد، هم متوجه جنین است هم متوجه مادر. یک تحقیق گسترده نشان داده که تنها در یک سال، آلودگی هوا موجب 16000 زایمان زوهنگام تنها در ایالات متحده آمریکا شد.
عامل اصلی در مرگ و میرهای ناشی از آلودگی هوا، ذرات معلق هستند. این ذرات ترکیبی از ذرات جامد و مایع‌اند که در هوایی که ما تنفس می‌کنیم معلق هستند. این ذرات موجب آزردگی ریه، چشم‌ها و گلو شده و تنفس را مشکل می‌کنند. اثرات این ذرات در ابتلا به سرطان ریه نیز برای اکثر افراد شناخته شده است. ذرات درشت معمولا توسط پرزهای بینی جذب شده و یا اگر وارد شوند با سرفه و عطسه از بدن ما خارج می‌شوند. اما ذرات ریز و فوق ریز در ریه‌ها انباشته و سپس وارد جریان خون ما می‌شوند. این ذرات از منابعی مانند اگزوز وسایل نقلیه، دود سیگار و سایر احتراقات حاصل می‌شوند.
قرار گرفتن در معرض هیدروکربن‌های پلی سیکلیک معطر (PAH) که رایج‌ترین ذرات معلق آلاینده هستند به طور مستقیم با زایمان زودهنگام، وزن پایین هنگام تولد و در موارد حاد با مرگ نوزدان ارتباط دارد. ارتباط این آلاینده‌ها با ریسک بالای اوتیسم و چاقی کودکان نیز مشخص شده است.

یک تحقیق در سال 2015 با بررسی 40 کودک دریافت که هرقدر میزان تماس با PAH‌ها در دوران بارداری بالا باشد، ماده سفید نیمکره چپ مغز نیز کمتر خواهد بود. کمبود ماده سفید در این قسمت از مغز ارتباط مستقیمی ‌با پردازش ادراکیِ کم سرعت و مشکلات رفتاری دارد. زمانی که محققین مغز این کودکان را مجددا در 5 سالگی بررسی کردند، متوجه شدند که تماس با آلاینده‌های هوا در دوره جنینی، توسعه و ایجاد ماده سفید در کورتکس جلویی مغز یعنی بخشی که وظیفه تمرکز، استدلال، قضاوت و حل مشکل را بر عهده دارد، را به شکلی منفی مورد تاثیر قرار داده است.

کاهش آلودگی هوا به شکلی گسترده بر نتایج بارداری تاثیر دارد
شواهد علمی ‌نشان داده است که کاهش آلودگی هوا به شدت بر سلامتی کودکان ما تاثیر دارد. کودکان مقیم کالیفرنیایی جنوبی که در سال‌های 2007 تا 2011 مورد مطالعه قرار گرفته بودند، ریه سالم‌تری نسبت به همسنان خود که در دوره آلوده‌تر زندگی می‌کردند داشتند. در پکن نیز در زمان برگزاری المپیک سال 2008 که آلودگی هوا به صورت موقتی کاهش داشت، نوزادانی که به دنیا می‌آمدند، 23 گرم سنگین تر از نوزادانی بودند که در دوره‌ای با هوای آلوده تر زندگی می‌کردند. همچنین زمانی که آلودگی هوا در دهه 90 در کشور سوئیس کاهشی موقت پیدا کرد، کودکانی که طی یک دوره 9 ساله بررسی شدند به سرفه‌های خشک، برونشیت و سرما خوردگی کمتری دچار شدند.
شما نیازی به اقدامات جهانی و ملی برای کنترل و بهبود کیفیت هوای خانواده و کودک خود ندارید. با رعایت موارد زیر می‌توانید از خانواده خود در برابر آلودگی هوا محافظت کنید.

10 راه برای محافظت از کودکتان در برابر آلودگی هوا

  1. از طریق رادیو، تلویزیون و سایر کانال‌های خبری، از کیفیت هوای روزانه مطلع شوید و زمان‌هایی که کیفیت هوا برای گروه‌های حساس ناسالم است، از فعالیت در فضای باز خودداری نمایید و حتی الامکان در منزل بمانید. شما همچنین می‌توانید با مراجعه به وب سایت شرکت کنترل کیفیت هوای تهران و یا دانلود اپلیکیشن مخصوص آن، از کیفیت هوای روزانه مطلع شوید.
  2. مدت زمانی که در اتومبیل خود سپری می‌کنید را به حداقل برسانید و تا حد امکان از اتوبان‌های پر ترافیک دور بمانید تا آلودگی حاصل از ترافیک در محیط اطراف شما نباشد.
  3. در صورتی که لوازم مخصوصی در منزل دارید که نیاز به گازولین دارند مانند ماشین چمن زنی، آن را با ماشین برقی یا دستی تعویض نمایید.
  4. سیگار کشیدن در منزلتان را ممنوع کنید. اگر هم خودتان سیگاری هستید، بهترین فرصت برای کاهش و ترک آن است.
  5. با روشن کردن هود و ایجاد تهویه، آلودگی و بوی حاصل از آشپزی را منزلتان دور کنید. بعد از استعمال سیگار، آشپزی و پخت و پز، مهم‌ترین منبع آلاینده منازل است.
  6. از استفاده از مواد شوینده و خوشبو کننده که معطر هستند خودداری نمایید. این مواد شامل برخی آلاینده‌های سمی ‌هستند که به راحتی در هوا پراکنده می‌شوند.
  7. از پاک کننده‌های طبیعی مانند سرکه و پروکساید استفاده کنید و یا برندهایی را انتخاب کنید که از مواد تشکیل دهنده آن‌ها مطمئن هستید.
  8. مطمئن شوید که اجاق گازها، لوازم گرمایشی و سیستم‌های تهویه در منزلتان به خوبی نصب شده‌اند و مشکلی ندارند.
  9. مطمئن شوید که رادون در محیط شما وجود ندارد. رادون یک گاز رادیواکتیو است.
  10. از یک دستگاه تصفیه هوای مناسب که دارای فیلتر هپا و کربن اکتیو است استفاده نمایید. فیلتر هپا، ذرات معلق را فیلتر کرده و فیلتر کربن اکتیو نیز آلودگی‌های گازی، شیمیایی و بوی محیط را تصفیه می‌کند.